Ari ng Babae
Puberty
Ang mga taong itinalagang babae sa kapanganakan ay nagsisimula ng pagdadalaga nang mas maaga kaysa sa mga taong itinalagang lalaki sa kapanganakan. Ang mga pagbabago ay higit na umiikot sa istraktura ng katawan pati na rin, ang pag-unlad ng mga obaryo at puki, pati na rin ang pagharap sa cycle ng panregla.
Prepuberty
Edad 8 Pababa
Tuwing prepuberty, naghahanda pa rin ang iyong katawan. Ang iyong adrenal glands (na gumagawa ng iba’t ibang hormones) ay nagkakahinog, at ang iyong mga obaryo ay lumalaki.
The Changes Begin
Edad 8-13
Mga Suso: Ang maitim na bahagi sa paligid ng iyong mga utong (ang areola) ay lumalaki.
Mga Bulbol: May makikita kang buhok na tutubo sa iyong labia (ang mga labi ng ari).
Pagkatangkad: Mas mabilis kang tatangkad, mga 2-3 inches bawat taon.
Pagbabago sa Katawan: Kailangan mo na ngayon maglagay deodorant dahil sa bagong amoy ng iyong katawan. Nagsisimula na ring tumubo ang iyong matris at klitoris.
Keep Going
Edad 9-14
Ang mga pagbabago mula sa Stage 2 ay nagiging mas malinaw, at ang mga bago ay nagsisimula.
Buhok sa Katawan: Ang iyong bulbol ay nagiging mas maitim at mas magaspang, na bumubuo sa hugis ng isang nakabaligtad na tatsulok. Magsisimula ka na ring magkabuhok sa kilikili!
Malaking Pagkakatangkad: Kadalasan, ito ang pinakamabilis mong panahon ng paglaki. Maaari kang makakuha ng higit sa 3 inches sa isang taon!
Pagbabago sa Katawan: Ang iyong mga suso ay patuloy na lumalaki. Ang iyong balat ay maaaring maging oily, na maaaring humantong sa acne at pimples.
Almost There
Edad 10-15
Mga Suso: Patuloy silang lumalaki. Ang mga areola at ang utong mo ay bumubuo ng isang hiwalay na maliit na punso sa ibabaw ng tisyu ng dibdib.
Mga Bulbol: Ito ay kumakapal at pumupuno ng higit pa, ngunit nasa isang tatsulok na hugis.
Pagkatangkad: Tumatangkad ka pa rin, ngunit medyo mabagal kaysa sa Stage 3.
Regla: Karamihan sa mga batang babae ay nakakakuha ng kanilang unang regla sa yugtong ito, kadalasan sa edad na 12.
TIP: Ang isang magandang pahiwatig ay madalas itong nagsisimula mga dalawang taon pagkatapos magsimula ang iyong mga suso.
Everything Has Changed
Edad 15 Pataas
Ito ang huling yugto. Ang iyong katawan ay umabot na sa kanyang pang-adultong anyo.
Mga Suso: Sila ay ganap na binuo.
Mga Bulbol: Napuno na ito ngayon at maaaring kumalat sa iyong panloob na mga hita. Ang ilang mga tao ay may isang linya ng buhok hanggang sa kanilang pusod.
Pagkatangkad: Karamihan sa mga batang babae ay umabot sa kanilang buong taas na nasa hustong gulang sa edad na 16, ngunit ang ilan ay maaaring patuloy na lumaki nang kaunti hanggang sila ay 18-20.
TANDAAN: Ito ay isang gabay lamang. Ang iyong personal na paglalakbay ay natatangi sa iyo. Ang pinakamahalagang bagay ay ang ikaw ay malusog at kumportable sa mga pagbabagong iyong nararanasan. Kung sakaling mayroon kang mga tanong o alalahanin, ang pakikipag-usap sa isang pinagkakatiwalaang nasa hustong gulang, nars sa paaralan, o doktor ay palaging isang magandang ideya.
Internal organs
Vagina – Ito ay isang muscular canal na nagdudugtong sa labas ng katawan sa cervix. Ito ay napakababanat at maaaring lumawak upang payagan ang isang sanggol lumabas. Ang mga dingding nito ay nananatiling basa na may espesyal na lining ng mauhog lamad.
Cervix – Ito ang ibabang bahagi ng matris. Ito ay may maliit na butas na nagpapalabas ng dugo ng menstrual at pinapasok ang tamud. Sa panahon ng panganganak, ang cervix ay bumubukas nang malawak (o lumalawak) upang ang sanggol ay makadaan.
Uterus (Matris) – Ito ay isang guwang na organ, na madalas ding tinatawag na sinapupunan. Ito ay kung saan lumalaki ang isang sanggol sa panahon ng pagbubuntis.
Ovaries (Mga Obaryo) – Ito ay dalawang maliliit na glandula na matatagpuan sa bawat gilid ng matris. Ang kanilang mga pangunahing trabaho ay ang pag-imbak at pagpapalabas ng mga itlog at upang makagawa ng mahahalagang hormones tulad ng estrogen.
Fallopian tubes – Ito ay dalawang makitid na tubo na nagdudugtong sa mga obaryo sa matris. Sila ang mga landas para sa isang itlog (o ovum) na maglakbay mula sa obaryo. Ang fertilization, na kapag ang isang sperm cell ay sumali sa isang egg cell, ay kadalasang nangyayari sa loob ng mga tubo na ito.
External organs
Labia majora – Ito ang mga panlabas na labi ng ari. Ang mga ito ay dalawang tupi ng balat na nagpoprotekta sa lahat ng iba pang mga organo. Sa panahon ng pagdadalaga, ang buhok ay tumutubo sa balat ng labia majora, na naglalaman din ng pawis at oil-secreting glands.
Labia minora – Ito ang mga panloob na labi sa loob ng labia majora. Pinapalibutan nila ang bukana sa ari at yuritra. Ang balat na ito ay napaka-pinong at maaaring madaling mairita at mamaga.
Clitoris (Klitoris) – Ito ay isang maliit, napakasensitibong bahagi sa tuktok ng vulva. Ito ay natatakpan ng isang tupi ng balat na tinatawag na prepuce at napakasensitibo sa pagpapasigla.
Vaginal opening – Ito ang pasukan sa ari. Ito ay kung saan ang dugo ng panregla ay umaalis sa katawan, isang sanggol ay ipinanganak, at isang ari ng lalaki sa panahon ng pakikipagtalik.
Hymen – Ito ay isang manipis na piraso ng tissue na bahagyang tumatakip sa vaginal opening sa maraming tao sa kapanganakan. Maaari itong mag-inat o mapunit mula sa pang-araw-araw na gawain tulad ng sports o paggamit ng tampon.
Urethral opening – Ang butas kung saan ka umiihi.
Sanggunian
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/9118-female-reproductive-system
https://my.clevelandclinic.org/health/body/puberty